เปิดพระกรุโบราณ...เป็นปฐมฤกษ์...เพราะมีความมหัศจรรย์สมบูรณ์แบบที่สุดกรุหนึ่งของดินแดนสุวรรณภูมิ ทั้งด้าพุทธศิลป์ ปฏิมากรรม พุทธคุณ รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงทางการภาพ

มีปัจจัยใดที่ทำให้พระกรุธาตุนาดูนต่างจากพระกรุอืนๆ?

- เป็นพระกรุโบราณเก่าแก่ที่สุดกรุหนึ่งของพระพิมพ์ (มีพระสัมฤทธิ์ด้วย) ของดินแดนสุวรรณภุมิ (1,200 - 1,300 ปี) ที่มีคนรู้จักน้อยที่สุด

- เป็นพระดินเผาที่มีการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่หลากหลายมหัศจรรย์ที่สุดคล้ายฟอสซิล การเปลี่ยนแปลงสภาพพระพิมพ์ขึ้นอยู่กับสถานที่ี่ค้นพบที่ีสายแร่ผ่าน เป็นต้นว่าเป็นหินสีต่างๆ แร่สีดำ สีดำเงามันคล้ายเหล็กไหล นำ้้้้ตาล แร่สีำีอืนๆ แร่ทองดง ทอง กังไส หรือหยกสีเขียว หรือเขียวอ่อน หรือหลายลักษณะรวมกัน บางองค์กลายเป็นสนิมแดงทั้งองค์ หรือเกือบทั้งองค์

- พระกรุนาดูนทำมีเนื้อุต่างๆ เช่น ดินเผา หินหรือเนื้อสัมฤทธิ์

- พระกรุนาดูนมีีลักษณะพิเศษต่างๆมาก เช่น เป็นพระสองหน้าที่เหมือนกัน หรือต่างกัน พระคู่ในอค์เดียว พระแผ่นที่มีหลายๆองค์ พระบูชาและลักษณะอื่นๆ รวมทั้ง มีพิมพ์แบบหรือขนาดที่หลากหลาย

- มีสภาพเก่าแก่มากๆทำให้พระดูศักดิ์สิทธิ์ขลัง พุทธคุณด้านต่างๆ รวมทั้งประสบการณ์สำหรับบางองค์์

(เนื่องจากพระชุดนี้ศักดิ์สิทธิ์มาก สำหรับผู้ที่คิดไม่สุจริต เช่น การปลอมแปลงที่เกลื่อนตลาด การได้มาที่ไม่บริสุทธิ์ การหลอกลวง เอาเปรียบโดยวิธีพิสคารต่างๆ ผู้ที่คิดทำ หรือทำแล้วก็ตาม อันตรายมาก ระวังนะครับ จะมีความเป็นไปแน่นอน กฎแห่งกรรมนั้นทำงานเที่ยงตรงมากโดยเฉพาะ สำหรับผู้ที่ไม่คิดจเทำบุญสุนทาน)

- มีลักษณะลายหลังพระพิเศษต่างๆ เช่น ลายเกล็ดงู ลายผ้า หรือลายนิ้วมือคนโบราณ

สำหรับพระกรุนาดูนที่ยังคงสภาพดินเผาไว้ ก็มีความหลากหลาย เช่น สีหินน้ำตาลแก่ สีเหลืองอ่อน (สีมันปู) สีชมพู สีแดงหินทราย สีขาวนวล (เทาอ่อน) ผลจากการวิเคราะห์วัสดุมวลสาร พบว่าพระพิมพ์กรุนาดูนประกอบด้วยศิิลาแลง ดินเหนียว แกลบข้าว ทรายกรวด เป็นส่วนประกอบ บางองค์มีเมล็ดข้าวผสมอยู่ (คุณโสดา รัตนิน มหาวิทยาลัยโอตาโก นิวซีแลนด์)

ในแง่พุทธศิลป์  ศาสตรจาร์ ยอร์ช เซเดส์ นักโบราณคดีชาวฝรั่งเศส ได้แบ่งกลุ่มพระพิมพ์โบราณของดินแดนสุวรรณภูมิ ซึ่งเป็นพระดินเผากับพระดินดิบ ไว้ 5 แบบ

1.พุทธศิลป์แบบพระปฐม ขุดพบที่จังหวัดนครปฐม มักเป็นปางมหาปาฏิหารย์ที่เมืองสาวัตถี พระพิมพ์แบบนี้สร้างขึ้นประมาณ พ.ศ. 950 – 1250

2. พุทธศิลป์แบบถ้ำมลายู ทำด้วยดินดิบ เป็นพระพุทธรูปหรือพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายาน ศิลปะศรีวิชัยเป็นพระดินดิบเป็นพระพุทธรูปหรือพระโพธิสัตว์ สร้างเพื่ออุทิศส่วกุศลหรือสร้างบุญให้ผู้ล่วงลับไปแล้ว(ตามคติมหายาน) เพื่อแผ่พระศาสนา พระดินดิบ วัดคูหาภิมุก ยะลา

3. พุทธศิลป์แบบขอม จัดเป็นยุคเดียวกับพระพิมพ์แบบถ้ำมลายู แต่หลังเล็กน้อย พุทธลักษณะเป็นพุทธศิลป์แบบลัทธิมหายาน

4. พุุทธศิลป์แบบสุโขทัย โดยมากเป็นพระในอิริยาบถกำลังก้าวเดิน (พระลีลา) ซึ่งอยู่ราว พ.ศ. 1750 -1950

5.  พุทธศิลป์แบบอยุธยา มักเป็นพระพุทธรูปปางต่างๆประทับอยู่ภายในเรือนแก้ว

พระพิมพ์กรุพระธาตุนาดูนจัดอยู่ในกลุ่มพุทธศิลป์แบบประปฐม พระพิมพ์รุ่นแรกนิยมสร้่งเป็นพุทธประวัติ 4 ปาง ได้แก่ ปางประสูติ ตรัสรู้ ประทานปฐมเทศนา และปรินิพพาน และสถานพระพุทธปาฎิหารย์อีก 4 แห่ง ได้แก่ สถานที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากดาวดึงส์สวรรค์ ทรงทำยมกปาฏิหารย์ ทรงทรมาณช้างนาฬาคีรี และทรงทรมาณพระยาวานร  ทั้งนี้พบว่าปัจจุบันมีทั้งหมดประมาณ 109 ปาง

ที่ขุดพบที่อำเภอนาดูนจังหวัดมหาสารคาม (นครจัมปาศรีโบราณ) พระกรุนาดูนมีลักษณะสำคัญๆดังนี้

1. ลักษณะพิมพ์สี่เหลี่ยมผืนผ้า 2. แบบฐานสี่เหลี่ยมยอดโค้ง

2. แบบสามเหลี่ยมหน้าจั่ว 3. แบบสามเหลี่ยมรูปใบไม้(ก้นหอย)

4. แบบสี่เหลี่ยมจตุรัส (รวมทั้งกลม:พระโพธิสัตว์นาดูน)

5. แบบลอยตัวองค์เดียว  

วันนี้พระกรุนาดูน ไปไกลมากจริงๆ (Nadoomania) ภาพรวมไปถึงเกือบทุกทวีปแล้ว โดยเฉพาะ ทวีปอเมริกา ยุโรป เอเชีย ออสเตรเลีย รวมทั้ง  สแกนดิเนเวียร์ มีคนไทยเท่านั้นที่ยังไม่มีรู้  ขณะนี้หากอยากหาไว้บูชาก็ยังไม่สายเกินไป แม้ราคาจะเพิ่มขึ้นแต่พอจับได้แต่ระวังของปลอม